चार दशकभन्दा लामो समयदेखि नेपाली लोकसङ्गीत, कला, साहित्य, पत्रकारिता र संस्कृतिको संरक्षण तथा प्रवर्द्धनमा सक्रिय खनालको योगदानको उच्च कदर, सम्मानले थप जिम्मेवारीबोध गराएको प्रतिक्रिया
काठमाडौं। नेपाली लोकसङ्गीत, कला, साहित्य, पत्रकारिता तथा सांस्कृतिक क्षेत्रमा चार दशकभन्दा लामो समयदेखि निरन्तर सक्रिय वरिष्ठ लोकगायक, गीतकार, सङ्गीतकार, साहित्यकार, पत्रकार, कलाकार तथा बहुआयामिक लोकप्रिय व्यक्तित्व रामप्रसाद खनाललाई नेपाल सरकारको संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय मातहतको सांस्कृतिक संस्थानले विशेष अभिनन्दन गरेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार मञ्च, अमेरिकाका संस्थापक तथा अध्यक्ष एवं अन्तर्राष्ट्रिय पत्रकार महासंघ (FIJA), अमेरिकाका अध्यक्षसमेत रहेका खनाललाई सांस्कृतिक संस्थानको ५४औँ वार्षिकोत्सवका अवसरमा काठमाडौंमा आयोजित विशेष समारोहमा नेपाली मौलिक लोककला, लोकसङ्गीत र संस्कृतिको संरक्षण, संवर्द्धन, प्रवर्द्धन, दस्तावेजीकरण तथा नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरणका लागि सिर्जनशील कलामार्फत पुर्याएको विशिष्ट र दीर्घकालीन योगदानको उच्च मूल्याङ्कन गर्दै ‘हार्दिक आभार तथा सम्मानसहित अभिनन्दन’ गरिएको हो।
२०८३ असार ५ गते काठमाडौंस्थित राष्ट्रिय नाचघरमा आयोजित समारोहमा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री खडक राज पौडेल ‘गनेस’को प्रमुख आतिथ्य तथा सांस्कृतिक संस्थानका महाप्रबन्धक एवं कलाकर्मी किरण बाबु पुनको सभाध्यक्षतामा खनाललाई विशेष सम्मान गरिएको थियो। कार्यक्रममा नेपाली कला, संस्कृति र लोकसङ्गीतका क्षेत्रमा योगदान पुर्याउँदै आएका विभिन्न वरिष्ठ स्रष्टा, कलाकार तथा सांस्कृतिक व्यक्तित्वहरूको उपस्थिति रहेको थियो।
गुल्मीमा जन्मिएर नेपाली लोकसङ्गीत तथा पत्रकारितामा आफ्नो अलग पहिचान स्थापित गरेका खनाल विगत चार दशकभन्दा लामो समयदेखि गायन, गीत लेखन, सङ्गीत सिर्जना, अभिनय, साहित्य र सञ्चारकर्ममा सक्रिय छन्। नेपाली मौलिक लोकदोहोरी गीत, लोकगीत, भजन, तीजगीत तथा विभिन्न सांस्कृतिक सिर्जनामार्फत नेपाली जनजीवन, मौलिक परम्परा, सामाजिक चेतना, माया–प्रेम, संस्कार र संस्कृतिलाई प्रस्तुत गर्दै आएका खनालले १२०० भन्दा बढी गीत सिर्जना तथा गायन, ५५ भन्दा बढी साङ्गीतिक एल्बम, दर्जनौँ म्युजिक भिडियो र १८ वटा पुस्तकमार्फत आफ्नो सिर्जनशील यात्रालाई निरन्तरता दिएका छन्।
रेडियो नेपाल, नेपाल टेलिभिजनलगायत विभिन्न सञ्चारमाध्यममा लामो समय काम गरेका खनालले कलाकारका रूपमा मात्र नभई पत्रकार, सम्पादक, निर्माता, निर्देशक, कार्यक्रम प्रस्तोता तथा सञ्चार उद्यमीका रूपमा समेत योगदान पुर्याएका छन्। उनी हाल अमेरिकाबाट सञ्चालन हुँदै आएका नेपालमदर डटकम (NepalMother.com) तथा अंग्रेजी समाचारमाध्यम अमेरिका एन्ड वर्ल्ड (America & World) का प्रधानसम्पादकसमेत हुन्।
सन् २००७ देखि नेपालमदर डटकममार्फत नेपाली समाचार, विचार, साहित्य, कला, संस्कृति तथा विश्वभर छरिएका नेपाली समुदायका गतिविधिहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय पाठकसम्म पुर्याउँदै आएका खनालले पत्रकारिता र सांस्कृतिक अभियानलाई सँगसँगै अगाडि बढाउँदै आएका छन्।
करिब दुई दशकदेखि अमेरिकामा बसोबास गर्दै आएका खनालले प्रवासमा नेपाली कला, साहित्य, सङ्गीत र संस्कृतिको संरक्षण तथा प्रवर्द्धनका लागि अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार मञ्च स्थापना गरी विभिन्न सांस्कृतिक गतिविधि, कलाकारहरूको सहकार्य र नेपाली सिर्जनालाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसम्म पुर्याउने कार्यमा नेतृत्व गर्दै आएका छन्। उनले विदेशमा जन्मिएका र हुर्किरहेका नयाँ पुस्तालाई नेपाली भाषा, लोकगीत, सङ्गीत र मौलिक सांस्कृतिक पहिचानसँग जोड्नुपर्ने विषयमा निरन्तर जोड दिँदै आएका छन्।
नेपाली लोकसङ्गीत, गीत–सङ्गीत सिर्जना, पत्रकारिता तथा सामाजिक सेवाका क्षेत्रमा योगदान पुर्याएबापत स्वदेश तथा विदेशमा विभिन्न सम्मान र पुरस्कार प्राप्त गरिसकेका खनाल सन् २०२३ मा अमेरिकाको प्रेसिडेन्सियल लाइफटाइम अचिभमेन्ट अवार्डबाट समेत सम्मानित भएका थिए। यसअघि उनले नेपालमा प्रबल गोरखा दक्षिणबाहु तथा प्रख्यात त्रिशक्ति पट्टजस्ता राष्ट्रिय विभूषणसमेत प्राप्त गरेका छन्।
लोकसङ्गीतमा लामो समयदेखि पुर्याएको योगदानका कारण सांस्कृतिक संस्थानबाट प्राप्त पछिल्लो अभिनन्दनलाई खनालको दीर्घकालीन सिर्जनात्मक यात्रा, लोकसंस्कृतिप्रतिको समर्पण र नेपाली मौलिक पहिचानलाई स्वदेश तथा विदेशमा जीवन्त राख्ने प्रयासको महत्त्वपूर्ण संस्थागत कदरका रूपमा लिन सकिन्छ।
सम्मान प्राप्त गरेपछि खनालले संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री खडक राज पौडेल ‘गनेस’, सांस्कृतिक संस्थानका महाप्रबन्धक एवं कलाकर्मी किरण बाबु पुन, संस्थान परिवार तथा समारोहमा सहभागी सम्पूर्ण अतिथि, कलाकार र शुभेच्छुकहरूप्रति हार्दिक आभार तथा कृतज्ञता व्यक्त गरेका छन्।
‘नेपाल सरकारको सांस्कृतिक संस्थानजस्तो प्रतिष्ठित संस्थाले नेपाली लोककला र लोकसंस्कृतिको क्षेत्रमा मैले गरेको लामो साधना र योगदानलाई सम्झेर सम्मानसहित अभिनन्दन गरेकोमा अत्यन्त खुसी र कृतज्ञ छु। यो अभिनन्दनले मलाई अझै जिम्मेवारी थपिएको महसुस भएको छ। आगामी दिनमा पनि नेपाली लोककला, लोकसङ्गीत, साहित्य र संस्कृतिको संरक्षण, संवर्द्धन, प्रवर्द्धन तथा पुस्तान्तरणका लागि निरन्तर क्रियाशील भइरहने प्रण गर्दछु,’ खनालले आफ्नो प्रतिक्रियामा भनेका छन्।
खनालले आफ्नो जीवन र सिर्जनात्मक यात्राका प्रेरणास्रोत मातापिता, परिवार, सहकर्मी, कलाकार मित्र तथा लामो समयदेखि माया, साथ र हौसला प्रदान गर्दै आएका सम्पूर्ण दर्शक–श्रोताप्रति समेत विशेष धन्यवाद व्यक्त गरेका छन्।
‘धन्यवाद माता–पिता, धन्यवाद मेरा दर्शक–श्रोता। धन्यवाद मेरा सहकर्मी, शुभेच्छुक र सम्पूर्ण नेपाली कला–साहित्यप्रेमीहरू। धन्यवाद सबै–सबै,’ उनले भावुक हुँदै कृतज्ञता व्यक्त गरेका छन्।
समारोहमा मन्त्री पौडेलले नेपालको मौलिक कला, संस्कृति र परम्पराले विश्वसामु देशको पहिचान स्थापित गर्न खनालले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको उल्लेख गर्दै कला र संस्कृतिको संरक्षणमा सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताएका थिए।
संस्थानका महाप्रबन्धक किरण बाबु पुनले पनि नेपाली कला, साहित्य र संस्कृतिको संरक्षण तथा प्रवर्द्धनमा संस्थानले गर्दै आएका कार्यहरूको चर्चा गर्दै समयअनुसार सांस्कृतिक गतिविधिलाई प्रविधिमैत्री र प्रभावकारी बनाउँदै लैजानुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका थिए।
चार दशकभन्दा लामो सांस्कृतिक, साहित्यिक तथा पत्रकारिताको अनुभव बोकेका खनालले आगामी दिनमा पनि नेपाली मौलिक गीतसङ्गीतको सिर्जना, कला–संस्कृतिको संरक्षण, कलाकारबीचको अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य र नेपाली सांस्कृतिक पहिचानको पुस्तान्तरणका लागि सक्रिय रहिरहने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
No comments:
Post a Comment